Wanneer moet je 50% als geschatte verhouding gebruiken?
Veel rekenprogramma's voor steekproefgroottes gebruiken standaard 50% als de verwachte proportie onbekend is. Dit is geen willekeurige keuze. Het is een conservatieve benadering die voorkomt dat de benodigde steekproefomvang wordt onderschat.
Waarom 50% de conservatieve standaardwaarde is
De variabiliteitsterm p x (1 - p) is het grootst wanneer p = 0,5. Dat betekent dat de benodigde steekproefomvang het grootst is bij 50%, alle andere factoren gelijkblijvend.
Door 50% te gebruiken, krijg je een veilige schatting als je geen voorafgaande informatie hebt.
Wanneer een andere waarde te gebruiken
Als je over betrouwbare gegevens uit het verleden beschikt, kun je een geschatte proportie gebruiken die de verwachte uitkomst beter weergeeft. Als bijvoorbeeld uit eerdere enquêtes blijkt dat de steun doorgaans rond de 20% ligt, kan het gebruik van die waarde een nauwkeurigere schatting opleveren.
Het belangrijkste is dat de aanname gerechtvaardigd is, niet optimistisch.
Een praktische regel
Als je het niet zeker weet, gebruik dan 50%. Als je over betrouwbaar bewijsmateriaal beschikt, gebruik dan die eerdere schatting. Dat houdt je planning transparant en makkelijker uit te leggen.
Waarom deze aanname zo vaak voorkomt
Het gebruik van 50% beschermt je tegen onderschatting van de steekproef wanneer er weinig of geen voorafgaande gegevens beschikbaar zijn. Het is een voorzorgsmaatregel bij de planning, geen garantie dat het uiteindelijke resultaat rond de 50% zal liggen.
Daarom wordt deze aanname vaak gebruikt in rekenprogramma's, methodebeschrijvingen en discussies met belanghebbenden. Het is gemakkelijk uit te leggen en moeilijk te misbruiken, zolang mensen maar begrijpen dat het een conservatieve benadering is.
- Gebruik 50% als u geen betrouwbare eerdere gegevens hebt.
- Vervang het alleen als je een betere schatting kunt rechtvaardigen.
- Vervang de waarde niet door een lagere waarde alleen om de steekproef te verkleinen.
- Leg uit waarom de gekozen verhouding passend is.